Hoe veranderde een landschap van akkers en boerderijen in een van de belangrijkste industriegebieden van Nederland? Die vraag staat centraal bij Industrieel Belevingsmuseum Nissewaard. Met historische foto’s, persoonlijke verhalen en een drietal BelevenisTafels laat het museum zien hoe de opkomst van de industrie het leven in Nissewaard voorgoed veranderde.
Waar nu de Botlek, Europoort en Maasvlakte liggen, was ooit vooral agrarisch gebied. Vanaf de jaren zestig schoof de Rotterdamse haven steeds verder westwaarts op. Dat bracht niet alleen grote bedrijven naar de regio, maar ook duizenden banen. Dorpen groeiden uit tot woonplaatsen voor werknemers in de industrie en de bevolking nam in korte tijd explosief toe.
“Dat verhaal wordt eigenlijk nergens echt verteld,” vertelt voorzitter Peter Verweel. “Je hebt musea over de scheepvaart en over de haven, maar niet over de invloed die de industrie heeft gehad op de ontwikkeling van deze omgeving. Juist dat willen wij laten zien.”
Van boerenlandschap naar industrie: op de BelevenisTafel bij Industrieel Belevingsmuseum Nissewaard zie je hoe dat ging.
Eén van de voorbeelden die het museum uitlicht, is de Welplaat. Op het voormalige eiland stonden ooit zeven grote boerderijen. Het eiland werd volledig afgegraven om ruimte te maken voor het Botlekgebied, waar tegenwoordig grote industriële bedrijven zoals ExxonMobil zijn gevestigd. Het laat volgens het museum zien hoe ingrijpend de regio in enkele decennia veranderde.
Om die geschiedenis toegankelijk te maken, zet Museum Nissewaard steeds meer interactieve middelen in. Daarbij kreeg het museum onlangs steun van EIC Mainport. Toen het informatiecentrum verhuisde naar de nieuwe locatie Portlantis, werd de complete inrichting vernieuwd. “Twee grote BelevenisTafels zijn toen aan ons geschonken.”
De interactieve tafels bevatten nog de oorspronkelijke programma’s over onder meer industrie, pijpleidingen en transport. Die sluiten goed aan bij de collectie van het museum. Op termijn wil Museum Nissewaard de tafels voorzien van eigen verhalen, foto’s en interactieve toepassingen over de geschiedenis van de regio.
Hoe was het om op te groeien in een echt Shell-gezin? Hoe veranderde de omgeving? Je ziet het op de BelevenisTafels in het museum.
Daarnaast beschikt het museum over een eigen draagbare BelevenisTafel: de Moby 27 inch. Die werd dankzij een bijdrage van de Erfgoedlijnen Maritieme Industrie van de provincie Zuid-Holland aangeschaft en bevat inmiddels een groeiende verzameling historische foto’s, memory-spellen en presentaties over de ontwikkeling van Spijkenisse en de omliggende industriegebieden.
Volgens Verweel is het belangrijk om niet alleen de economische groei te laten zien, maar ook de andere kanten van de industrialisatie. Zo is er aandacht voor calamiteiten en veiligheidsissues bij fabrieken, en voor de impact die de industrie had op het landschap en de leefomgeving.
De mobiele tafel reist regelmatig mee naar scholen en verenigingen. “Onlangs zijn we nog naar de senioren van de FNV geweest. Toen was het één en al ‘ja, dat herken ik’, ‘dat weet ik nog van vroeger.’”
Zelf groeide hij op in een typisch Shell-gezin. “Mijn vader werkte bij de Shell. En dan zeg ik altijd, dan ben je eigenlijk al een beetje met het zwarte goud overgoten. We woonden in Vlaardingen, omdat mijn vader daar een huis had gekregen. Shell had een eigen sportvereniging en zelfs een zwembad. Rond Sinterklaas gingen we naar de Stadsgehoorzaal en kreeg je als kind je eerste bestekje, met het Shell-logo erop. En natuurlijk ging je ook op Shellkamp.”
Precies om dit soort verhalen levendig te houden hoopt het museum de interactieve presentaties de komende jaren verder uit te breiden. “Uiteindelijk is het doel om bezoekers op een vaste museumlocatie zelf door de geschiedenis van de regio te laten navigeren. Zo blijft het verhaal bewaard van een gebied dat in enkele tientallen jaren veranderde van boerenland in een industriële motor van Nederland.”
Een ontdekkingstocht onder je vingers